Bilişim Suçları Nelerdir?
Yazar: Kağan KORKMAZ
Bilişim suçları (siber suç); bilgisayar, telefon, internet veya tablet gibi teknolojik aletlerin kullanılması suretiyle işlenebilen suçlardır. Bu suçlarda bazen doğrudan doğruya bir bilişim sistemi hedef alınarak sisteme sisteme zarar verilmesi amaçlanırken bazen de dolandırıcılık, hakaret veya tehdit gibi günlük hayatımızda karşımıza çıkabilecek suçlar teknolojik araçlar vasıtasıyla işlenmektedir.
Türk Ceza Kanunu’nda Bilişim Suçları
Türk Ceza Kanunu’nda bilişim suçları kendi içerisinde iki ana kategoriye ayrılmaktadır: Doğrudan bilişim suçları (Dar Kapsamda Bilişim Suçları) ve dolaylı bilişim suçları (Geniş Kapsamda Bilişim Suçları).
Doğrudan Bilişim Suçları (Dar Kapsamda Bilişim Suçları)
Doğrudan bilişim suçları, Türk Ceza Kanunu Bilişim Alanında Suçlar başlığı altında düzenlenen 243, 244 ve 245. maddelerinden oluşmaktadır. Bu suçlar özü itibariyle bir bilişim sisteminin bütünlüğüne, işleyişine veya sistem içerisindeki verilere karşı hukuka aykırı olarak gerçekleştirilen saldırıları içermektedir.
Bilişim Sistemine Girme Suçu (TCK Madde 243)
Bir bilişim sisteminin bütününe veya bir kısmına, hukuka aykırı olarak giren veya orada kalmaya devam eden kimseye 1 yıla kadar hapis veya adlî para cezası verilir. Bilişim sistemine hukuka aykırı şekilde giriş yapılabileceği gibi yetkisiz olarak bilişim sisteminde kalmak da suçun kapsamına alınmıştır. Ayrıca fail, sistemin belirli bir kısmını hedef almak suretiyle de bu suçu işleyebilir.
Eğer bilişim sistemine girme fiili, bedeli karşılığında yararlanabilen sistemler yani ücretli internet siteleri ve yazılımlar hakkında işlenirse, verilecek ceza yarı oranına indirilir.
Bilişim sistemine girme eylemi nedeniyle sistemde yer alan veriler yok olur veya değişirse, fail hakkında 6 aydan 2 yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.
Bir bilişim sisteminin kendi içinde veya sistemler arasında gerçekleşen veri nakillerini, sisteme fiziksel veya dijital olarak girmeksizin, harici teknik araçlarla hukuka aykırı olarak izleyen kişi hakkında 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezası uygulanır.
Bu suçta eğer bilişim sisteminin sahibinin geçerli bir rızası varsa bu durum, eylemi hukuka uygun hale getirir ve suç oluşmaz.
Sistemi Engelleme, Bozma, Verileri Yok Etme veya Değiştirme Suçu (TCK Madde 244)
Bir bilişim sisteminin işleyişini engelleyen veya bozan kişi, 1 yıldan 5 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Bilişim sistemindeki verileri bozan, yok eden, değiştiren veya erişilmez kılan, sisteme veri yerleştiren, var olan verileri başka bir yere gönderen kişi, 6 aydan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Söz konusu eylemlerin bir banka, kredi kurumu ya da kamu kurum veya kuruluşuna ait bir bilişim sistemi üzerinde gerçekleştirilmesi durumunda, verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Bu fiiller vasıtasıyla kişinin kendisinin veya başkasının yararına haksız bir menfaat temin etmesi ve bu eylemin daha ağır cezayı gerektiren başka bir suçu oluşturmaması halinde, fail 2 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
Banka veya Kredi Kartlarının Kötüye Kullanılması Suçu (TCK Madde 245)
Başkasına ait bir banka veya kredi kartını, her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kimse, kart sahibinin veya kartın kendisine verilmesi gereken kişinin rızası olmaksızın bunu kullanarak veya kullandırtarak kendisine veya başkasına yarar sağlarsa, 3 yıldan 6 yıla kadar hapis ve 5000 güne kadar adli para cezası alır.
Başkalarına ait banka hesaplarıyla ilişkilendirilerek sahte banka veya kredi kartı üreten, satan, devreden, satın alan veya kabul eden kişi 3 yıldan 7 yıla kadar hapis ve 10.000 güne kadar adli para cezası ile cezalandırılır.
Sahte oluşturulan veya üzerinde sahtecilik yapılan bir kartı kullanmak suretiyle haksız yarar sağlayan kişinin fiili, daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmadığı takdirde, 4 yıldan 8 yıla kadar hapis ve 5.000 güne kadar adli para cezasına çarptırılır.
Yasak Cihaz veya Programlar Suçu (TCK Madde 245/A)
Siber saldırılarda kullanılmak üzere özel olarak hazırlanan yasak cihaz veya programların imal edilmesi, ithal edilmesi, sevk edilmesi, nakledilmesi, satılması, satın alınması veya bulundurulması gibi hazırlık hareketleri müstakil bir suç olarak yaptırıma bağlanmıştır.
Dolaylı Bilişim Suçları (Geniş Kapsamda Bilişim Suçları)
Dolaylı bilişim suçları, bilişim sistemlerinin doğrudan doğruya saldırıya uğramadığı, aksine kanunda yer alan suç tiplerinin işlenmesinde bilişim sistemlerinin birer araç, platform veya kolaylaştırıcı mecra olarak kullanıldığı suç tipleridir. Bu suçlarda bilişim sistemleri birer hedef olmaktan çıkıp suç işlenmesini kolaylaştıran bir araç haline gelmektedir. Maddi kazanç sağlama, dolandırıcılık, hakaret veya siber saldırı gibi farklı motivasyonlarla işlenebilen dolaylı bilişim suçları, günlük hayatımızda internet ve sosyal medya ortamlarında sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.
Malvarlığına ve Ticari Hayata Karşı İşlenen Suçlar
Nitelikli Hırsızlık (TCK 142) & Nitelikli Dolandırıcılık (TCK 158): Bilişim sistemlerinin sağladığı kolaylıktan veya bu sistemlerin bir araç olarak kullanılmasından yararlanılarak gerçekleştirilen suçlardır.
Marka Tecavüzü (SMK 30): Sınai mülkiyet haklarını ihlal edecek şekilde, markalı ürün veya hizmetlerin dijital platformlar üzerinden hukuka aykırı olarak taklit edilmesi veya haksız kazanca konu edilmesidir.
Sosyal Medya ve İletişim Ortamlarında Sık İşlenen Suçlar
Hakaret (TCK 125): Bir kimseye onur, şeref ve saygınlığını rencide edebilecek nitelikte somut bir fiil veya olgu isnat etmek ya da sövmek suretiyle işlenir. İnternet ortamında işlenen hakaret suçlarında, hesabın gizli olup olmaması veya sadece belirli kişilere açık olması durumu değiştirmemekte, aleniyet unsurunun bulunduğu kabul edilmektedir.
Tehdit (TCK 106): Bir kişiye, ondan istenileni yapmazsa ileride gerçekleşmesi failin elinde olan haksız bir saldırıya uğrayacağının bildirilmesidir. Suçun oluşması için tehdit konusu kötülüğün gerçekleşip gerçekleşmemesi önemli olmayıp, hareketin mağdurda korku ve endişe yaratmaya elverişli olması, suçun gerçekleşmesi bakımından yeterlidir.
Şantaj (TCK 107): Tehdit suçunun özel bir şeklidir. Failin, hakkı olan veya yükümlü olduğu bir şeyi yapacağından veya yapmayacağından söz ederek ya da bir kişinin şeref ve saygınlığına zarar verebilecek hususları açıklayacağı tehdidiyle kendisine veya başkasına yarar sağlamak amacıyla mağduru zorlamasıyla suç oluşmaktadır.
Özel Hayata, Haberleşmeye ve Kişisel Verilere Karşı İşlenen Suçlar
Haberleşmenin Gizliliğini İhlal (TCK 132): Kişiler arasındaki dijital veya elektronik haberleşme içeriklerinin yetkisiz şekilde ifşa edilmesi veya engellenmesidir.
Kişiler Arasındaki Konuşmaların Dinlenmesi ve Kayda Alınması (TCK 133): Bireylerin kendi aralarında gerçekleştirdiği özel konuşmaların, rıza dışı teknik araçlarla dinlenmesi veya ses kaydı altına alınmasıdır.
Özel Hayatın Gizliliğini İhlal (TCK 134): Kişilerin gizli kalması gereken yaşam alanlarının, dijital mecralar aracılığıyla ifşa edilmesi veya görüntülenmesidir.
Kişisel Verilerin Kaydedilmesi (TCK 135): Kişisel verilerin hukuka aykırı olarak bir yere yazılması veya fotoğrafının çekilmesi gibi eylemlerle kaydedilmesidir. Bu suçta verilerin öğrenilmesi değil, hukuka aykırı olarak kaydedilmesiyle suç oluşmaktadır. Bilgilerin sadece akılda tutulması, yani ezberleme fiili suç kapsamında sayılmamaktadır.
Verileri Hukuka Aykırı Olarak Verme veya Ele Geçirme (TCK 136): Kişisel verilerin yetkisiz bir başkasına verilmesi, yayılması veya ele geçirilmesiyle işlenen seçimlik hareketli bir suçtur. Netice aranmayan bu suç tipi, sırf hareket suçu ve soyut tehlike suçu olarak kabul edilmektedir.
Verileri Yok Etmeme (TCK 138): Kanunlar uyarınca, saklama süresi biten kişisel verileri silmekle, imha etmekle veya anonim hale getirmekle yükümlü olan kişilerin bu hareketleri gerçekleştirmemesiyle oluşan ve ihmali olarak işlenebilen bir suçtur.
Hayata Karşı İşlenen Suçlar
İntihara Yönlendirme (TCK 84): Dijital platformlar veya iletişim araçları vasıtasıyla bir başkasını intihara yönlendirme, teşvik etme veya bu kararı kuvvetlendirme eylemleridir.
Yazar: Kağan KORKMAZ
Hukuk ve Bilişim Dergisi ve Blog kısmımızda,
Bilişim Suçları
Blockchain ve Dijital Paralar
Yapay Zekâ ve Robot Hukuku
Elektronik Ticaret Hukuku
İnternet Hukuku
Kişisel Verilerin Korunması Hukuku
Start-Up Hukuku
E-Spor Hukuku
Fikri Mülkiyet Hukuku ve benzer teknoloji hukuku alanlarında yazılar okuyucularımıza sunulmaktadır.